آیا بزرگی رحم در سونوگرافی نشانه بیماری است؟

رحم اندامی عضلانی است که اندازه آن در طول زندگی زن تغییر می‌کند. در سونوگرافی اندازه رحم بر اساس سن وضعیت هورمونی تعداد بارداری و شرایط جسمانی ارزیابی می‌شود. زمانی که اندازه رحم بیشتر از محدوده طبیعی باشد اصطلاح بزرگی رحم مطرح می‌شود. این وضعیت می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد و همیشه به معنای وجود بیماری نیست. در ادامه علل شایع این عارضه را به‌صورت روشن و کاربردی توضیح می‌دهیم:

علل طبیعی (غیربیماری)

در برخی شرایط بزرگ بودن رحم یک تغییر فیزیولوژیک است و جای نگرانی ندارد:
بارداری فعلی یا بسیار ابتدایی
حتی در هفته‌های اول بارداری رحم شروع به بزرگ شدن می‌کند.

نزدیکی به زمان قاعدگی
به‌دلیل افزایش جریان خون و تغییرات هورمونی رحم ممکن است موقتاً بزرگ‌تر دیده شود.

زایمان‌های متعدد
در زنانی که چندین زایمان داشته‌اند رحم می‌تواند به‌طور طبیعی بزرگ‌تر از حد متوسط باشد.

تغییرات هورمونی دوره‌ای
نوسانات هورمونی به‌ویژه استروژن گاهی باعث افزایش موقت اندازه رحم می‌شود.

علل غیر طبیعی و بیماری‌زا

فیبروم رحم (میوم)
شایع‌ترین علت بزرگی رحم است. فیبروم‌ها توده‌های خوش‌خیم عضلانی هستند که می‌توانند باعث:
افزایش اندازه رحم
خونریزی شدید قاعدگی
درد یا فشار لگنی شوند

آدنومیوز
در این حالت بافت داخلی رحم وارد لایه عضلانی می‌شود و باعث:
بزرگ و سنگین شدن رحم
درد شدید قاعدگی
خونریزی‌های طولانی‌مدت می‌شود

پولیپ‌های رحمی
رشد بیش‌ازحد بافت آندومتر که در برخی موارد باعث بزرگ‌تر دیده شدن رحم و بی‌نظمی قاعدگی می‌شود.

اندومتریوز درگیرکننده رحم
در موارد خاص اندومتریوز می‌تواند اندازه رحم را افزایش داده و درد مزمن لگنی ایجاد کند.

عفونت‌های مزمن رحم
عفونت‌های طولانی‌مدت درمان‌نشده ممکن است باعث التهاب و بزرگی رحم شوند.

تومورهای رحم (نادر)
در موارد نادر تومورهای بدخیم یا نیمه‌بدخیم می‌توانند باعث افزایش غیرطبیعی اندازه رحم شوند به‌ویژه در زنان یائسه.

تشخیص این عارضه فقط بر اساس یک عدد یا مشاهده ساده انجام نمی‌شود بلکه نیازمند مجموعه‌ای از معاینات بالینی و تصویربرداری دقیق است. پزشک با توجه به علائم بیمار، سن، وضعیت هورمونی و سابقه بارداری بهترین روش تشخیصی را انتخاب می‌کند.

معاینه بالینی توسط پزشک

اولین قدم در تشخیص این عارضه معاینه لگنی است. در این معاینه پزشک می‌تواند:
اندازه تقریبی رحم
حساسیت یا درد
وجود توده‌های بزرگ
را بررسی کند.
البته معاینه بالینی به تنهایی کافی نیست و معمولاً نیاز به تصویربرداری تکمیلی دارد.

سونوگرافی ترانس واژینال

سونوگرافی ترانس واژینال دقیق‌ترین روش تشخیص این عارضه محسوب می‌شود. در این روش:
اندازه واقعی رحم با دقت بالا اندازه‌گیری می‌شود
فیبروم‌های کوچک، آدنومیوز و ضخامت آندومتر به‌خوبی دیده می‌شوند
علت اصلی بزرگی رحم بهتر مشخص می‌شود
این نوع سونوگرافی به‌ویژه در بانوان متأهل یا پس از زایمان توصیه می‌شود و معمولاً بدون درد یا با ناراحتی بسیار خفیف انجام می‌گیرد.

سونوگرافی رنگی (داپلر رنگی)

سونوگرافی رنگی یا داپلر رنگی نقش بسیار مهمی در تشخیص علت این عارضه دارد. این روش علاوه بر نشان دادن ساختارها جریان خون را نیز بررسی می‌کند.
مزایای سونوگرافی رنگی در بزرگی رحم:
تشخیص تفاوت بین فیبروم‌های فعال و غیر فعال
بررسی میزان خون‌رسانی توده‌ها
کمک به افتراق ضایعات خوش‌خیم از موارد مشکوک
ارزیابی آدنومیوز با دقت بیشتر
در مواردی که بزرگی رحم با توده یا افزایش حجم غیرطبیعی همراه باشد سونوگرافی رنگی اطلاعات بسیار ارزشمندی در اختیار پزشک قرار می‌دهد و تصمیم‌گیری درمانی را دقیق‌تر می‌کند. برای انجام سونوگرافی رنگی در شهرری می‌توانید به مرکز تصویربرداری مروارید ری مراجعه کنید.

ام‌آر‌آی لگن (در موارد خاص)

در شرایطی که سونوگرافی پاسخ قطعی ندهد یا تشخیص دشوار باشد پزشک ممکن است MRI لگن را درخواست کند. این روش:
جزئیات بسیار دقیقی از ساختار رحم ارائه می‌دهد
در افتراق فیبروم و آدنومیوز کاربرد بالایی دارد
قبل از برخی جراحی‌ها استفاده می‌شود
البته MRI معمولاً برای همه بیماران لازم نیست و فقط در موارد خاص تجویز می‌شود.

آزمایش‌های تکمیلی

در کنار تصویربرداری ممکن است پزشک آزمایش‌های زیر را نیز درخواست کند:
آزمایش‌های هورمونی
بررسی کم‌خونی در صورت خونریزی شدید
تست بارداری در زنان در سن باروری
این اطلاعات به تشخیص علت دقیق بزرگی رحم کمک می‌کند.

برخی علائم اگر همراه با بزرگی رحم در سونوگرافی دیده شوند می‌توانند نشانه وجود یک مشکل جدی‌تر باشند و لازم است حتماً توسط متخصص زنان بررسی شوند. مهم‌ترین علائم نگران‌کننده عبارت‌اند از:

خونریزی‌های غیرطبیعی
خونریزی شدید یا طولانی‌مدت قاعدگی
لکه‌بینی بین دو قاعدگی
خونریزی بعد از یائسگی
لخته‌های بزرگ در دوران پریود

درد و ناراحتی لگنی
درد مداوم یا شدید در ناحیه لگن و زیر شکم
درد شدید هنگام قاعدگی
درد هنگام رابطه جنسی

احساس فشار یا سنگینی در لگن
احساس بزرگی یا پری در پایین شکم
فشار روی مثانه یا روده

مشکلات ادراری و گوارشی
تکرر ادرار یا احساس تخلیه ناقص مثانه
یبوست مزمن یا احساس فشار روی روده

اختلالات باروری
ناباروری بدون علت مشخص
سقط مکرر
دشواری در لانه‌گزینی جنین

علائم عمومی هشداردهنده
کم‌خونی ناشی از خونریزی شدید
ضعف و خستگی مداوم
کاهش وزن غیرقابل توجیه

این عارضه یکی از یافته‌هایی است که در سونوگرافی گزارش می‌شود و معمولاً باعث نگرانی بیماران می‌گردد اما واقعیت این است که بزرگی رحم همیشه به درمان نیاز ندارد. تصمیم‌گیری برای درمان به عوامل مختلفی مانند علت بزرگ شدن رحم، شدت علائم، سن فرد، وضعیت هورمونی و برنامه بارداری بستگی دارد.

در بسیاری از موارد این مشکل به دلایل طبیعی یا فیزیولوژیک ایجاد می‌شود. اگر فرد هیچ علامت غیرطبیعی نداشته باشد، معمولاً نیازی به درمان وجود ندارد و پیگیری دوره‌ای با سونوگرافی کافی است.

در مقابل زمانی که بزرگی رحم با علائم آزاردهنده یا هشداردهنده همراه باشد درمان اهمیت پیدا می‌کند. خونریزی‌های شدید یا طولانی‌مدت قاعدگی، درد مداوم لگنی، کم‌خونی، فشار بر مثانه یا روده، ناباروری و افزایش سریع اندازه رحم از جمله شرایطی هستند که بررسی و درمان را ضروری می‌کنند. همچنین بزرگ شدن رحم پس از یائسگی یکی از موارد مهمی است که حتماً باید جدی گرفته شود.

روش‌های درمانی بسته به علت زمینه‌ای متفاوت هستند. در برخی بیماران درمان دارویی برای کنترل هورمون‌ها، کاهش خونریزی و درد کافی است. در موارد خاص روش‌های کم‌تهاجمی یا حتی جراحی ممکن است توسط پزشک توصیه شود. انتخاب نوع درمان همواره با در نظر گرفتن شرایط فردی و حفظ سلامت بیمار انجام می‌شود.

در مجموع این عارضه به‌تنهایی یک بیماری محسوب نمی‌شود. تشخیص دقیق علت و تصمیم‌گیری آگاهانه توسط متخصص زنان بهترین راه برای انتخاب بین پیگیری ساده یا درمان مناسب است و از نگرانی‌های غیرضروری جلوگیری می‌کند.

بزرگی رحم در سونوگرافی همیشه نشانه بیماری نیست و می‌تواند به دلایل طبیعی مانند تغییرات هورمونی، زمان قاعدگی یا زایمان‌های متعدد دیده شود. با این حال در برخی موارد بیماری‌هایی مانند فیبروم، آدنومیوز یا مشکلات دیگر عامل آن هستند. نقش سونوگرافی در تشخیص علت بسیار مهم است و نیاز به درمان به وجود علائم شدت آن‌ها و شرایط فردی بستگی دارد. بررسی و تصمیم‌گیری توسط متخصص زنان از نگرانی‌های غیرضروری جلوگیری می‌کند.
در مرکز رادیولوژی و سونوگرافی مروارید ری باور ما این است که هر یافته سونوگرافی از جمله بزرگی رحم باید با دقت، تفسیر علمی و آرامش‌بخشی به بیمار بررسی شود. ما با بهره‌گیری از تجهیزات به‌روز و حضور متخصصان باتجربه تلاش می‌کنیم علت واقعی یافته‌ها را شفاف توضیح دهیم تا از نگرانی‌های غیرضروری جلوگیری شود. هدف ما تشخیص دقیق، راهنمایی درست و همراهی آگاهانه با بیماران در مسیر حفظ سلامت آن‌هاست. برای انجام خدمات تصویربرداری در مروارید ری می‌توانید به‌راحتی از طریق دکمه دریافت نوبت نوبت خود را ثبت کنید. همچنین در صورت نیاز به راهنمایی کارشناسان ما از طریق شماره تماس 02156804080 پاسخ‌گوی شما هستند و شما را در سریع‌ترین زمان راهنمایی می‌کنند.


منابع
vejthani.com
webmd.com